Sinds 2015 kent Nederland een golf van nieuwe initiatieven voor vluchtelingen. Naast gevestigde actoren zoals nationale en lokale overheden, bedrijven en ngo’s begonnen bewonersgroepen, actieve burgers, collectieven en kleine sociale ondernemingen zich in te zetten voor de inclusie van vluchtelingen en alternatieve vormen van engagement (Larruina, Boersma & Ponzoni 2019). Om beter zicht te krijgen op de plaats en rol van deze initiatieven begonnen wij in 2019 met het project Learning Crossroads for Refugee Inclusion: hoe verandert het ontstaan en voortbestaan van deze initiatieven het veld van opvang, inburgering en integratie? Hoe onderscheiden ze zich van meer geïnstitutionaliseerde organisaties als de Gemeente Amsterdam of het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en wat voegen ze toe? Op welke manieren bieden ze een alternatief verhaal voor de inclusie van vluchtelingen? En waarom zijn deze alternatieve verhalen belangrijk voor de inclusie van vluchtelingen in de Nederlandse samenleving?

Welke plek krijgen lokale maatschappelijke initiatieven in het nieuwe inburgeringsaanbod per 2022? Is er ruimte voor die initiatieven in de aanbestedingen die nu online gaan? Of zijn er alternatieve manieren om deze organisaties een plek te geven? Hoe zorg je dat hun kennis en expertise niet verloren gaat?

Afgelopen week hebben we vanuit de Refugee Academy de eerste co-creatie bijeenkomst georganiseerd met burgerinitiatieven en sociale ondernemingen uit verschillende delen van Nederland om te kijken naar de betekenissen van hun rol voor de inclusie van vluchtelingen. Deze tekst geeft meer uitleg over de achtergrond van deze bijeenkomst en wat er zoal naar voren is gekomen tijdens deze eerste sessie. Daarnaast blikken we ook vooruit naar de tweede co-creatie sessie op donderdag 22 oktober. 

De tweede co-creatie sessie van het project Learning Crossroads for Refugee Inclusion (Refugee Academy, VU) vond plaats op 22 oktober 2020. Negentien initiatieven woonden de bijeenkomst bij. Tijdens de vorige co-creatie sessie hebben we ons verhaal over de betekenis van maatschappelijke initiatieven voor de inclusie van vluchtelingen gezamenlijk besproken en verder aangescherpt. De centrale focus van deze tweede bijeenkomst was de vraag hoe impact gemaakt kan worden vanuit een dergelijk ‘eigen verhaal’, en vanuit een innovatieve maatschappelijke visie.

De inclusie van vluchtelingen in de Nederlandse samenleving is een onderwerp dat velen bezig houdt. Sinds 2015 is de aandacht voor dit onderwerp en de inzet van nationale en lokale overheden, bedrijven, en NGO’s om integratie en inclusie te faciliteren aanzienlijk vergroot. Desondanks zien we dat deze inspanningen, met name als het gaat om de inclusie van nieuwkomers op de arbeidsmarkt en de mogelijkheid om een passende loopbaan te ondernemen, nog niet tot voldoende resultaat leidt.